ՀԱՐԿ ՎՃԱՐՈՂՆԵՐ

Facebook

Տարադրամ

Եղանակ

 

ՏԽՈՒՐ ԼՈՒՐԵՐ

 

Նոր փաստաթղթեր

Խաղողօրհնեք PDF Печать E-mail

Վերափոխումն Սուրբ Աստվածածնի

Սուրբ Աստվածածնի վերափոխման կամ Խաղողօրհնեքի տոնը Հայ Առաքելական եկեղեցու հինգ Տաղավար տոներից մեկն է, որը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 15-ի ամենամոտ կիրակի օրը։ Այս տարի տոնը նշվում է օգոստոսի 12-ին: Ավանդույթի համաձայն, այդ օրը մարդիկ եկեղեցի են տանում խաղողի առաջին բերքը։

Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի խաչելությունից հետո Աստվածամայրը, Իր Որդու պատգամին հնազանդ (Հովհ. ԺԹ 26-27), շուրջ 15 տարի ապրեց Հովհաննես Աստվածաբան առաքյալի խնամատարության ներքո:

Միածին Որդու համբարձումից հետո Աստվածամայրը օրեր ու գիշերներ հարատեւում էր պահքի ու աղոթքի մեջ: Հաճախ այցելում էր Տիրոջ թափուր գերեզմանը եւ ծնկաչոք աղոթում:

Գողգոթա կատարած իր այցելություններից մեկի ժամանակ Նրա առջեւ հայտնվում է Գաբրիել հրեշտակապետը՝ արմավենու ճյուղը ձեռքին, ու ավետում սբ. Աստվածածնի՝ երկրային աշխարհից դեպի վերին Երուսաղեմ վերափոխվելու, ինչպես նաեւ դրա ժամանակի մասին: Վերադառնալով տուն՝ Աստվածածինն այդ մասին պատմում է Հովհաննեսին, իսկ հետո մյուս առաքյալներին ու ցույց տալիս Գաբրիել հրեշտակապետի կողմից տրված արմավենու ճյուղը, որից երկնային լույս էր տարածվում:

Այսպիսով, սբ. Կույսը, պատրաստվելով երկնային աշխարհ ճանապարհվելուն, պատվիրեց, որ իրեն թաղեն Գեթսեմանիի ձորակում: Ապա այդ սենյակում պառկելով մահճին՝ մնաց միայնակ: Վերջապես լրացավ այն ժամը, երբ պետք է կատարվեր նրա՝ երկրից երկինք վերափոխումը:

Առաքյալները շրջապատել էին այն զարդարված մահիճը, ուր ընկողմանել էր Աստվածամայրը:

Հանկարծ շողաց չտեսնված մի լույս: Ներկաները սարսափեցին, երբ սենյակի վերջում ճառագայթների ներքո, հայտնվեց Հիսուս Քրիստոսը՝ հրեշտակների ու սրբերի ուղեկցությամբ:

Տեսնելով իր Որդուն՝ հրեշտակների զորքով շրջապատված, Աստվածամայրը թեթեւորեն բարձրացավ մահճից, խոնարհվեց Տիրոջը եւ հանգիստ, ասես քնի մեջ, հոգին ավանդեց իր Միածին Որդու ձեռքը:

Աստվածամոր երկրավոր կյանքի վախճանը «ննջում» եւ ոչ թե «մահ» բառով է որակվում՝ հասկանալի դարձնելու համար նրա երկինք փոխադրված լինելը:

Խաղողօրհնեք

Հին Ուխտում (Բ Օրենք ԻԶ 1-10) տարվա առաջին բերքը տարվում էր տաճար եւ ընծայվում Աստծուն: Ըստ օրենքի՝ դրանք ցորենը, գարին, խաղողը, թուզը, նուռը, ձիթապտուղն էին եւ այլն:

Այդ նվիրատվության արարողությամբ մարդիկ իրենց երախտագիտությունն էին հայտնում Աստծուն:

Հայ Եկեղեցում Աստվածամոր Վերափոխման տոնակատարության օրը սբ. պատարագից անմիջապես հետո տեղի է ունենում խաղողօրհնեքի արարողություն:

Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման տոնը եւ Խաղողօրհնեքը ծիսական տեսակետից իրար հետ որեւէ առնչություն չունեն. եղած կապը պարզապես եղանակի հարմարությունն է:

Խաղողօրհնեքի ընթացքում կարդացվում է սբ. Ներսես Շնորհալու աղոթքը:

Աղոթքում հիշատակվում է, որ Աստված ստեղծեց բուսականությունն ու ծառերը, ապա Ադամին ու Եվային պարգեւեց ամբողջ դրախտը, բայց նրանք, օրինազանց գտնվելով, դրախտից արտաքսվեցին, իսկ երկիրը նրանց պատճառով անիծվեց: Սակայն Աստվածորդու աշխարհ գալով անեծքի կապանքը վերացավ, եւ մարդիկ ձերբազատվեցին մեղքի ու մահվան ծառայությունից:

Իսկ թե ինչու՞ է հայոց մեջ օրհնվող պտուղը խաղողն ընտրվել, բացատրվում է նրանով, որ Նոր Կտակարանում Քրիստոսն Իրեն որթատունկին նմանեցրեց, եւ, բացի այդ, պտուղներից խաղողն էր, որ վերջին ընթրիքին գինու տեսքով ծառայեց Նրան՝ որպես Նրա սուրբ արյան խորհրդանիշ:

Խաղողօրհնեքը առհասարակ Աստծուց մարդուն պարգեւած բերքի՝ բոլոր տեսակի պտուղների օրհնությունն է: